تست آب‌بندی و هوابندی نمای شیشه‌ای بعد از اجرا؛ روش تشخیص نشتی و تحویل پروژه

تست آب بندی و هوابندی نمای شیشه ای یکی از مهم ترین مراحل کنترل کیفیت بعد از اجرای نما است. یک نمای شیشه ای ممکن است از نظر ظاهری کاملا سالم و یکدست دیده شود، اما در زمان بارندگی، وزش باد یا ایجاد اختلاف فشار، نشتی آب و هوا از بعضی درزها و اتصالات آن مشخص شود. این مشکل فقط باعث ورود آب به داخل ساختمان نمی شود، بلکه در طول زمان می تواند به عایق ها، پوشش های داخلی، اتصالات و حتی کیفیت آسایش حرارتی ساختمان آسیب بزند. به همین دلیل در پروژه هایی که از نمای شیشه ای کرتین وال استفاده می شود، کنترل دقیق درزها، گسکت ها، سیلیکون ها و مسیر تخلیه آب قبل از تحویل نهایی اهمیت زیادی دارد. در ادامه روش تست، محل های رایج نشتی، معیارهای بررسی و چک لیست تحویل نمای شیشه ای را توضیح می دهیم.

تست آب بندی و هوابندی نمای شیشه ای چیست و چرا انجام می شود؟

تست آب بندی نمای شیشه ای برای مشخص شدن میزان مقاومت نما در برابر نفوذ آب انجام می شود، در حالی که تست هوابندی به بررسی عبور کنترل نشده هوا از درزها و اتصالات مربوط است. این دو موضوع به هم مرتبط هستند، اما دقیقا یک آزمون محسوب نمی شوند. ممکن است یک نما در برابر بارندگی معمولی عملکرد خوبی داشته باشد ولی در شرایط اختلاف فشار یا وزش باد شدید، ضعف بعضی اتصالات آشکار شود. در نماهایی مانند نمای شیشه ای فریم لس کیفیت اجرای چسب، درزهای بین شیشه ها و اتصال شیشه به فریم اهمیت ویژه ای دارد. یک فاصله کوچک، اجرای ناقص سیلیکون یا اتصال نامناسب در گوشه ها می تواند مسیر ورود آب یا هوا ایجاد کند. انجام تست قبل از تحویل پروژه این فرصت را ایجاد می کند که چنین نقص هایی قبل از بهره برداری ساختمان پیدا شوند. هدف از تست فقط پیدا کردن آب روی سطح داخلی نیست. باید مشخص شود آب یا هوا دقیقا از چه مسیری عبور کرده، کدام اتصال عملکرد صحیح ندارد و آیا ایراد موضعی است یا در بخش های دیگری از نما نیز تکرار شده است. به همین دلیل تست باید به صورت کنترل شده انجام شود و نتیجه آن نیز ثبت شود تا اصلاحات بعدی قابل ارزیابی باشند.

روش تست آب بندی و هوابندی نمای شیشه ای بعد از اجرا

پیش از شروع آزمون، ابتدا نمای اجرا شده از نظر ظاهری بررسی می شود. وضعیت گسکت ها، سیلیکون ها، اتصالات پروفیل، گوشه ها، محل اتصال پنل ها، بازشوها و درز بین نما و سازه باید کنترل شود. هدف این مرحله پیدا کردن ایرادهای واضحی است که حتی قبل از تست قابل مشاهده هستند. اگر پارگی گسکت، قطع شدن مسیر سیلیکون یا فاصله غیرعادی در اتصال وجود داشته باشد، باید محل آن ثبت شود. در مرحله بعد محدوده مشخصی از نما برای تست انتخاب می شود. در آزمون نفوذ آب، آب به صورت کنترل شده روی محدوده مورد نظر اعمال می شود و همزمان بخش داخلی نما زیر نظر قرار می گیرد. در سیستم هایی مانند نمای شیشه ای اسپایدر نیز محل اتصالات شیشه، درزهای بین پنل ها و نقاط اتصال به سازه باید با دقت بررسی شوند، زیرا نحوه اجرای این جزئیات در عملکرد نهایی نما موثر است. برای ارزیابی دقیق تر، بسته به مشخصات فنی پروژه ممکن است تست همراه با اختلاف فشار انجام شود تا شرایطی نزدیک تر به باران همراه با باد ایجاد شود. در بررسی هوابندی نیز میزان عبور هوا تحت فشار مشخص ارزیابی می شود. فشار آزمون، محدوده مورد بررسی و معیار پذیرش نباید به صورت سلیقه ای انتخاب شود و لازم است بر اساس مشخصات فنی، نوع سیستم نما و استاندارد مورد استفاده در پروژه تعیین شود. هنگام تست بهتر است هر محدوده به صورت جداگانه بررسی و نتیجه آن ثبت شود. اگر آب وارد ساختمان شد، ادامه پاشش گسترده آب بدون پیدا کردن نقطه ورود کمک زیادی نمی کند. در این شرایط باید محدوده تست کوچک تر شود تا مسیر واقعی نفوذ شناسایی شود.

نشتی نمای شیشه ای معمولا از کجا ایجاد می شود؟

یکی از اشتباهات رایج هنگام بررسی نشتی این است که محل مشاهده آب در داخل ساختمان همان محل ورود آب در نظر گرفته شود. در بسیاری از سیستم های نما، آب می تواند وارد یک اتصال شود، در داخل پروفیل یا کانال زهکشی حرکت کند و چند متر دورتر ظاهر شود. بنابراین برای بررسی مقاومت نمای شیشه ای و پیدا کردن علت نشتی، باید مسیر احتمالی حرکت آب نیز بررسی شود.

• نشتی از گسکت ها و محل اتصال شیشه به فریم

  گسکت نقش مهمی در کنترل نفوذ آب و هوا دارد. نصب نامناسب، جمع شدن گسکت در گوشه ها، پارگی، کوتاه بودن طول آن یا قرار نگرفتن صحیح در شیار می تواند یک مسیر مستقیم برای نفوذ ایجاد کند. در زمان تست باید محل اتصال گسکت ها، گوشه های شیشه و نقاطی که فشار یکنواختی روی گسکت وجود ندارد با دقت بررسی شوند. تعویض یا اصلاح فقط زمانی موثر است که محل اصلی نقص مشخص شده باشد.

• نشتی از سیلیکون و درزهای آب بندی

  اجرای ناپیوسته سیلیکون، آماده سازی نامناسب سطح، ضخامت یا عمق نامناسب درز و جدا شدن چسب از لبه اتصال می تواند باعث نفوذ آب شود. گاهی ظاهر سطح سیلیکون سالم است اما در بخش زیرین چسبندگی کافی وجود ندارد. به همین دلیل بررسی چشمی به تنهایی کافی نیست و نتیجه تست می تواند ضعف هایی را نشان دهد که در حالت عادی دیده نمی شوند.

• نشتی از اتصالات پروفیل و گوشه های نما

  محل اتصال پروفیل های افقی و عمودی، گوشه های نما، نقاط تغییر جهت و اتصال نما به سازه از بخش های حساس هستند. اگر جزئیات اتصال به درستی اجرا نشده باشد، آب می تواند از همین نقاط وارد سیستم شود. این مشکل به خصوص زمانی مهم می شود که آب وارد فضای داخلی پروفیل شده و از محل دیگری خارج شود. بنابراین در تست باید مسیر حرکت آب و وضعیت اتصالات به صورت همزمان بررسی شود.

• اختلال در مسیر تخلیه و خروج آب

  بسیاری از سیستم های نمای شیشه ای به گونه ای طراحی می شوند که مقدار محدودی از آب وارد بخش داخلی سیستم شود و سپس از مسیر مشخص خارج شود. بسته بودن سوراخ های تخلیه، نصب نادرست قطعات یا مسدود شدن کانال می تواند باعث تجمع آب و ورود آن به فضای داخلی ساختمان شود. در چنین شرایطی اضافه کردن سیلیکون بیشتر همیشه راه حل مناسبی نیست و حتی ممکن است مسیر اصلی خروج آب را مسدود کند.

استاندارد تست آب بندی و هوابندی نما و معیار قبولی چیست؟

برای تست نمای شیشه ای نمی توان یک فشار، مدت زمان یا روش ثابت را برای تمام پروژه ها در نظر گرفت. نوع سیستم نما، ارتفاع ساختمان، شرایط آب و هوایی، مشخصات طراحی و الزامات قرارداد روی روش آزمون تاثیر دارند. برای مثال ASTM E1105 یکی از روش های شناخته شده برای ارزیابی میدانی مقاومت پنجره ها، درها و کرتین وال نصب شده در برابر نفوذ آب تحت اختلاف فشار است. در زمینه نشت هوا نیز استانداردهایی مانند ASTM E283/E283M برای تعیین میزان عبور هوا از اجزایی مانند پنجره، اسکای لایت، کرتین وال و در تحت اختلاف فشار مشخص وجود دارند. با این حال روش دقیق تست پروژه باید از ابتدا در مشخصات فنی تعریف شود و نباید صرفا با یک آبپاشی ساده جایگزین آزمون مهندسی شود. معیار قبولی تست آب بندی و هوابندی نیز باید قبل از شروع آزمون مشخص باشد. در تست نفوذ آب، مشاهده آب در بخش هایی که طبق طراحی نباید آب به فضای داخلی آنها برسد می تواند نشانه نقص باشد. در هوابندی نیز مقدار نشت اندازه گیری شده باید با محدوده مجاز پروژه مقایسه شود. اگر نتیجه خارج از معیار تعیین شده باشد، محل نقص باید پیدا، اصلاح و دوباره آزمایش شود.

چک لیست تحویل نمای شیشه ای بعد از تست آب بندی و هوابندی

تحویل نما نباید فقط بر اساس ظاهر شیشه و تمیزی سطح انجام شود. پیش از امضای صورتجلسه تحویل، وضعیت عملکردی نما نیز باید بررسی شود. یک چک لیست مشخص کمک می کند ایرادهای اجرایی فراموش نشوند و مسئولیت اصلاح هر مورد نیز قابل پیگیری باشد. مهم ترین موارد کنترل در زمان تحویل شامل موارد زیر است:

بعد از پیدا شدن نشتی در نمای شیشه ای چه باید کرد؟

اگر در زمان تست نشتی مشاهده شد، اولین اقدام نباید پوشاندن تمام درزهای اطراف با سیلیکون باشد. این روش ممکن است نشتی را به صورت موقت پنهان کند اما علت اصلی مشکل را برطرف نکند. ابتدا محدوده ورود آب باید کوچک شود و سپس هر اتصال به صورت جداگانه بررسی شود. در بسیاری از پروژه ها ایراد فقط در یک گسکت، اتصال پروفیل، گوشه یا بخش کوتاهی از سیلیکون قرار دارد. پس از شناسایی علت، اصلاح باید متناسب با همان نقص انجام شود. ممکن است نیاز به تنظیم یا تعویض گسکت، اصلاح سیلیکون، باز کردن مسیر تخلیه آب یا اصلاح جزئیات اتصال باشد. بعد از تعمیر نیز انجام دوباره تست ضروری است؛ زیرا مشاهده نشدن نشتی در حالت عادی به معنی برطرف شدن قطعی مشکل نیست. نتیجه تست مجدد باید در گزارش پروژه ثبت شود. محدوده آزمایش، محل ایراد، روش اصلاح و نتیجه نهایی بهتر است همراه با عکس مستند شوند. این کار در زمان تحویل پروژه و حتی در تعمیرات آینده ارزش زیادی دارد و مشخص می کند که مشکل چگونه تشخیص داده و برطرف شده است.

سخن پایانی درباره تست آب بندی و هوابندی نمای شیشه ای

تست آب بندی و هوابندی نمای شیشه ای بعد از اجرا مرحله ای است که کیفیت واقعی اجرا را بهتر از یک بازدید ظاهری مشخص می کند. سلامت شیشه فقط بخشی از کیفیت نما است و گسکت، سیلیکون، پروفیل، اتصالات و مسیرهای تخلیه آب نیز باید عملکرد درستی داشته باشند. انجام اصولی تست باعث می شود نشتی های احتمالی قبل از بهره برداری ساختمان مشخص شوند و هزینه تعمیرات بعدی کاهش پیدا کند. در صورت مشاهده نشتی نیز مهم ترین کار پیدا کردن مسیر واقعی نفوذ است، نه پوشاندن تمام اتصالات با مواد آب بندی. پس از اصلاح، تست مجدد و ثبت نتیجه باید انجام شود تا نما بر اساس معیارهای تعیین شده پروژه تحویل داده شود.

سوالات متداول درباره تست آب بندی و هوابندی نمای شیشه ای

1.  تست آب بندی نمای شیشه ای چه زمانی باید انجام شود؟بهتر است تست پس از تکمیل بخش مورد نظر نما و زمانی انجام شود که اتصالات، گسکت ها و درزهای آب بندی اجرا شده اند، اما هنوز دسترسی برای انجام اصلاحات وجود دارد. انجام تست قبل از پایان کامل عملیات داخلی نیز می تواند پیدا کردن محل ورود آب و تعمیر نقص های اجرایی را آسان تر کند.
2. آیا آبپاشی ساده روی نمای شیشه ای برای تایید آب بندی کافی است؟آبپاشی کنترل شده می تواند برای تشخیص بعضی نشتی های موضعی مفید باشد، اما نباید در تمام پروژه ها معادل یک آزمون مهندسی در نظر گرفته شود. در پروژه هایی که معیار عملکرد مشخصی دارند، فشار، میزان آب، مدت آزمون و شرایط تست باید بر اساس مشخصات فنی و استاندارد مورد نظر تعیین شود.
3.  اگر نمای شیشه ای در تست نشتی داشته باشد باید کل نما دوباره آب بندی شود؟خیر. ابتدا باید مسیر واقعی نفوذ آب یا هوا مشخص شود. مشکل ممکن است فقط از یک اتصال، گسکت، بخش کوچکی از سیلیکون یا مسیر تخلیه آب باشد. پس از شناسایی و اصلاح همان بخش، محدوده تعمیر شده باید دوباره آزمایش شود تا از رفع کامل نشتی اطمینان حاصل شود.